Miasma, Plants, Export Paintings เมื่ออคติวาดแผนที่ความเหลื่อมล้ำ

อ่านแล้ว 0

รีวิว (0)

ใครบอกว่าประวัติศาสตร์เป็นเรื่องของคนตาย Miasma, Plants, Export Paintings สารคดีสั้นที่จะพาเราไปดูว่าฮ่องกงที่เราเห็นอยู่ทุกวันนี้ถูกสร้างขึ้นมาบนรากฐานของอคติ เพราะการแบ่งแยกที่อังกฤษฝังเอาไว้ตั้งแต่ยุคล่าอาณานิคม และสิ่งที่น่าขนลุกที่สุดคือมันไม่ได้หายไปไหนเลย

เมื่อ "วิทยาศาสตร์" กลายเป็นเครื่องมือแบ่งแยกคน

ในยุคที่อังกฤษเพิ่งยึดฮ่องกงได้ใหม่ ๆ พวกเขานำทฤษฎี Miasma หรือ "ไอพิษ" ที่เชื่อว่าอากาศเสียเป็นต้นเหตุของโรคระบาด มาปนกับอคติทางเชื้อชาติจนกลายเป็นนโยบาย คนอังกฤษอ้างว่าร่างกายตัวเองบอบบางกว่าคนท้องถิ่น จึงต้องอยู่บนเนินสูงที่อากาศดีกว่า ส่วนคนฮ่องกงถูกผลักให้อยู่ในพื้นที่ต่ำที่แออัด ฟังดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่นั่นคือจุดเริ่มต้นของโครงสร้างเมืองฮ่องกงที่เราเห็นอยู่จนทุกวันนี้

ภาพวาดพืชที่สวยงาม กับความจริงที่ไม่มีใครอยากมอง

หนังยังเล่าถึงจอห์น รีฟส์ เจ้าหน้าที่อังกฤษที่จ้างศิลปินจีนวาดภาพพรรณไม้ส่งกลับไปลอนดอน ทั้งที่ศิลปินเหล่านั้นเชี่ยวชาญเทคนิคการวาดมานานกว่า 30 ปีก่อนที่รีฟส์จะเดินทางมาถึง แต่กลับถูกมองว่าไร้ความสามารถเพียงเพราะสไตล์ไม่เหมือนตะวันตก ภาพวาดที่ดูบริสุทธิ์เหล่านั้นจึงไม่ใช่แค่งานศิลป์แต่คือหลักฐานของการที่คนกำหนดว่าอะไรมีคุณค่า และอะไรไม่มี

สิ่งที่หนังทำได้ดีที่สุดคือการชี้ให้เห็นว่าความเหลื่อมล้ำที่ถูกสร้างขึ้นในยุคนั้นไม่ได้จบลงพร้อมกับการสิ้นสุดของยุคอาณานิคม การแบ่งแยกแนวตั้งบนเกาะฮ่องกงจากยอดเขาถึงตีนเขายังคงสะท้อนโครงสร้างชนชั้นที่ฝังรากลึกมาจนถึงปัจจุบัน หนังเรื่องนี้จึงไม่ได้แค่เล่าประวัติศาสตร์ แต่มันตั้งคำถามกับเราว่าเราจะยังเรียกสิ่งที่เกิดขึ้นว่า "ความเจริญ" ได้อีกไหม ถ้ามันสร้างขึ้นบนความเจ็บปวดของคนอื่น

▶ ติดตามสารคดี Miasma, Plants, Export Paintings

รับชมได้ทาง www.VIPA.me หรือ VIPA Application